Sirkeci'de bir öğle molası

Fotoğraf
Faik Şenol
25 Ağustos 2021 - 12:50

Sirkeci’de saat yarım suları... Öğle tatili başlamış; devlet daireleri, yazıhaneler, ofisler boşalmış; memurlar, gazeteciler, tüccarlar sokaklara dökülmüş, âdeta arkalarından atlı kovalıyormuş ya da iki dakika geciktikleri takdirde içecek bir kap çorba bile bulamayacaklarmış gibi birbirlerine çarpa çarpa lokantalara dalıyorlar. “İşte lokantaların önünde dönerler kıpkırmızı ateş karşısında üstündeki iri domateslerle beraber çevrile çevrile, etrafa dumanlar ve kokular savura savura pişiyor, köftecilerin kapısından dışarıya ızgara yapılan köftelerin dumanları savruluyor... Beyaz önlüklü dönerci elindeki iri bıçağını döner şişini çinkoya hızlı hızlı vurarak yolculara sesleniyor: ‘Buyrun biyim... Buyurun biyim... Dönere geeeeel!.. Dönere buyurun...' "

Hikmet Feridun 1933 yılının 24 Ekim günü Akşam gazetesinde yayımlanan yazısında böyle aktarıyordu Sirkeci’deki gözlemlerini. Lokantalarda dönen muhabbetin en tatlı lakırdılarına yer vermekten de imtina etmiyordu:

Anam babam... Sen pilav yeme... Yüz kilo olursun da evden hanım koğar...
Beye kes bir döner!..
Beye bir döner, burnuna fener, sırtına semer, karnına eğer, beline kemer, başına keser...

Foto muhabiri Faik Şenol’un (1912-1981) binlerce fotoğraftan oluşan koleksiyonu geçtiğimiz yıl İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından koruma altına alınmıştı

Sirkeci’deki her lokantanın ayrı bir “yemek üslubu” olduğu gibi ayrı bir de “müdavim kitlesi” var. Bazıları berberini, terzisini değiştirmekten nasıl çekiniyorsa bu insanlar da her öğle yemek yediği lokantalardan kolay kolay vazgeçemiyorlar... Buraların müşterilerini altı grupta topluyor Hikmet Feridun. Birincisi, balıkçı müşterileri. En popüler yemeklerinden biri mi? “Herif bir levrek mayonez yapıyor... Parmaklarınızı da beraber yersiniz alimallah.

İkinci sırada tavukçu, üçüncü sırada ise köfteci müşterileri var. Akşamcıların son durağı olan işkembecilerin müdavimleri dördüncü sırada bulunuyor. Beşinci sırada Hanyalı ve Kemal Bey gibi kendisine mahsus yemekler çıkaran lokantaların müşterileri, son sırada ise “Arnavutçular”, yani ciğerciler yer alıyor.

Tavuk suyu çorbasının balıkçıda bulunmadığı zamanlardan söz ediyoruz. Tuzlamayı yalnızca çorbacıda; şiş, köfte ve kebabı köftecide; soğanlı ciğer kebabını yalnızca Arnavutçularda yiyebileceğiniz zamanlar...

IBB
Faik Şenol
Fotoğraf
İstanbul
Sirkeci
Hikmet Feridun Es
Sevecen Tunç
Tarih
Sayı 007

BENZER

Kent sakinlerinin sokakta sanatla karşılaşmaları artıyor. Sonbaharda Beyoğlu Enli Yokuşu’ndaki merdivenlere resmedilen Osman Hamdi Bey‘in eseri Mimozalı Kadın, tüm güzelliğiyle halkı ve ziyaretçileri selamlıyor. Resme merdivenlerde yeniden hayat verenler: Furkan Akhan ve Kadir Çelik.
Bu toprakları yurt edinmiş Levantenlerin öyküsünü merak edenler biraz da spor tarihimizin derin kuyularına inmeli. Lakin 19. yüzyıl Levanten mirasının en kıymetli hazinesi burada: İlk futbolistler, ilk hakemler, ilk stadyumun kurucuları... Cenova’dan İzmir’e ve oradan İstanbul’a uzanan La Fontaine Ailesi üyelerinden “Ceyms”in sıra dışı yaşam öyküsünde zafer de var sürgün de...
İkinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı gizli servislerin en önemli adresi Ankara’yla birlikte İstanbul olmuştu. Savaşta tarafsız kalan Türkiye’nin tepkisini çekmek istemeyen casuslar faaliyetlerini şiddet kullanmadan sürdürmeye özen gösteriyorlardı. Pera Palas Oteli’nde patlayan ve İngiliz diplomatları hedefleyen bomba, rakip servislerin şiddete başvurduğu ilk büyük olaydı.