Hoş geldin bahar, hoş geldin dostum!

24 Şubat 2021 - 11:12

Mevsimler çizelgesine bakarsanız, bahar ayları mart, nisan ve mayıs. Mart ayı için eskiler “dert ayı” der. Kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır çünkü! Nisan, şakayla gelir; kimileri zalim bulur, kimileri yaşama sevincini onunla tarif eder. Şair Hasan Hüseyin Korkmazgil’e sorarsanız, “ayların gülü”, mayıs. Emeğin kutlandığı günle açılır, ki 1 Mayıs bir dönem resmî olarak “bahar bayramı” olarak da kutlanmıştı. Sait Faik’in “sevişme vakti” olarak tarif ettiği kiraz mevsimine de mayısla birlikte girilir ama öncesinde baharın simgesi erik var. Çiçeklenen kırlardan ve ağaçlardan söz etmiyorum bile!

Baharın resmî başlangıcı, 21 Mart. Yılın 80. günü. Adı üstünde, Nevroz, “yeni gün”. Bayramların belki de en güzeli. Aynı zamanda bir mücadelenin de simgesi. Üçüncü cemrenin toprağa düşmesinden iki hafta sonra, içinde bulunduğumuz coğrafyada baharın gelişinin resmen kutlandığı gün. Çok şarkı yazılmış, Kardeş Türküler buradan yola çıkarak bir albümlerine Bahar adını vermiş.

Bahar, umudun diğer adı. İkisini ayrı düşünmek olmaz. Umut, yarını güzelleştiren; bahar, yazın habercisi. Aynı zamanda hareketliliğin de simgesi. Sözlerini Murathan Mungan’ın yazdığı Yeni Türkü şarkısı “Fırtına”, bir bahar günü, haklarını aramak için buluşan öğrencilerin dilinde umudun simgesiydi: “Geçse de yolumuz bozkırlardan / Denizlere çıkar sokaklar...

İçinde bahar geçen, adı yekten bahar olan şarkı çok. Alaturka şarkılarda baharın yansıması aşkla ilişkili: “Bir bahar akşamı rastladım size” diye başlayan Selahattin Pınar şarkısı, hepsinin şahikası. Sadettin Kaynak’ın bir şarkısı “Yine bahar oldu coştu yüreğim” dizesiyle başlarken Teoman Alpay, şunu soruyor:

Rüya gibi bir aşkı yaşadım
Yıllar yılı ben onu aradım
Beni bu göklere çeken şu bulutlar mı rüzgâr mı?
Öyle mesudum ki şimdi, mevsim bahar mı?

Ahmet Özhan

Ahmet Özhan, “Ömrümüzün baharı birlikte geçsin” derken, Yıldırım Gürses’in (yakın dönemde Pink Martini tarafından da seslendirilen) “Bir Kırık Kalp” adlı şarkısı “Aşkım bahardı, ümitler vardı” dizesiyle başlıyor. ‘80’li yılların en popüler şarkılarından biri olan “Sevgi Üstüne Sohbet”i açan dizeler, sonradan şarkının adı haline gelmişti:

Bir ilkbahar sabahı güneşle uyandın mı hiç?
Çılgın gibi koşarak kırlara uzandın mı hiç?
İçin sevinçle dolup uçuyorum sandın mı hiç?

Aynı yıllarda, Zekai Tunca, bir şarkısında şunları söylüyordu:

"Bahar çiçek çiçek gelince güzel
Hayat sevilince, sevince güzel...

Alaturka esintili şarkılarda da durum farklı değil: Coşkun Sabah, sevdiğine “Baharı bekleyen kumrular gibi / Sen de
beni bekle sakın unutma
” diye seslenirken Özdemir Erdoğan, bir albümüne de adını veren “Bahar Şarkısı”nın nakaratında “Baharda kuşlar gibi / Geldin kondun dalıma” dizeleriyle sevdiğini karşılıyor. Bahar, Orhan Gencebay’ın “Yarabbim” şarkısının nakaratında da karşımıza çıkıyor: “Mevsim bahar olunca / Aşk gönüle dolunca / Sevenler kavuşunca / Yaşamak ne güzel...

Pop ve rock cenahı civcivli. Alpay, “Sendin Sevgilim”de sevgilisine “bahçemde açan bahar” diye sesleniyor; bir başka plağında yer alan Bora Ayanoğlu bestesi “Toprak”ta ise baharın farklı bir yanına vurgu yapıyor: “Kalbin senin, baharda yeşil yeşil parıldar”. Barış Manço’nun “Gülpembe”sindeki şu sözler konunun özeti: “Sen gelince bahar gelir Gülpembe / Dereler seni çağlar, sevinirdik Gülpembe”. Manço’nun “Ayı” şarkısında sonu mahkemede biten hayvanat bahçesi macerası da baharda geçiyor: “Bak cıvıl cıvıl kuşlar uçuyor / Dalları basmış erikle kiraz.

"Operet Kralı” Muhlis Sabahattin’e atfedilen “hafifmeşrep” bir şarkıda karşımıza çıkan “Nisan mayıs ayları / Gevşer gönül yayları” deyimi, baharı en güzel anlatan kalıplardan. İyisi mi burada sözü noktalayayım, şarkılara sıçrayayım...

Yeliz

“Hoş Geldin Bahar” - Yeliz

Birleşmiş Milletler gibi bir giriş yapayım: Paris’te geçen Almanca bir İsveç şarkısından tornistan bir Türkçe şarkı bu. Siw Malmkvist tarafından seslendirilen “Liebe heißt l’amour” adlı şarkı 1974 yılında ortalığı kasıp kavururken, Çiğdem Talu, muhitimize uyarlamış:

Birden zaman dursa, her gün bahar olsa
Bugün açan güller hiçbir gün solmasa
Kırılan kalplerin yerini sevgi alsa

Kimse gücenmese, kimse ağlamasa
Ümitsiz günlerin sonu gelmiş olsa
Yediden yetmişe herkes mutlu yaşasa dünyada...

Yazının başlığı bu şarkıdan. İki yıl sonra “Bu Ne Dünya” ile ortalığı çalkalayacak olan Yeliz’in ilk plağı bu.

“Bosa Noga” - Fatima Spar und die Freedom Fries

Baharın gelişini anlatan en güzel şarkı belki de. “Kokulu dar sokaklar”da fıkırdayıp duran tenden, filizlenen fikirlerden, akan coşkun pınarlardan, yuvarlanan umuttan söz ediyor ve “tırtıldım kelebek oldum” derken gelen baharı coşkuyla karşılıyor:

"Güneşi yola yola
Yaz başı yakınlarda
Bahar geldi kapımıza
Hey merhaba!

"Bahar Türküsü" - Bülent Ortaçgil

1974 yılında yayımlanan efsane albüm Benimle Oynar mısın?’da karşımıza çıkan, sade ama etkileyici anlatımıyla dikkat çeken şarkılardan:

Bahar geldi, kendimi seçtim
Kuşlar uçtu, kendimi aştım
Seni ben yanımda bulunca
Değiştim, güzelleştim

Söz etsen
Yüzüm gülse

Gel desen...

Ortaçgil sükûnetinin bahara ve elbette aşka uyarlanmış hali.

Sezen Aksu

"Kutlama" - Sezen Aksu 

Memleketime çoktan bahar gelmiştir” dizesiyle başlayan, muazzam bir bahar fotoğrafını önümüze seren şarkı:

Dağlarını gelincik basmıştır
Yer, gök ve yürek çiçek açmıştır

Kirazlar olmadan tez vakitte
Asmanın sürgün veren dallarında
Nergisin, zerenin taç yapraklarında

Seninle baharı kutlamaya geliyorum

Baharı aşkla bütünleştiren şarkılardan. “Başlıyor ömrümüzde yeni bir fasıl” derken sadece doğanın yenilenmesinden söz etmiyor.

"Bahar Şarkısı" - Yeni Türkü

Turgay Fişekçi’nin şiirinden bestelenen şarkı şu dizelerle başlar:

"Yağmurlu günlerde seviş benimle
Kuşlar çinko damı gagalarken”

Baharı, aşkı en güzel anlatan şarkılardan.

"Bahar Oldum" - Gündoğarken

Gündoğarken işi bahar tarifi:

Şenlendi bahçelerim
Hüznüme virgül koydum
Bir başkayım bu akşam
Şimdi ben bahar oldum...

Sadece sözleri değil, fıkır fıkır müziğiyle de baharın yansıması!

"Sen Gelince" - Işıl German

1975’te yayınlanan ilk Işıl German 45’liğinde karşımıza çıkan bu şarkının sözleri, Ayşe Özgün imzalı.

Sen dönsen her şey yeşerecek gibi
Bahar başlar yeniden
Geleceğim dediğin mektubu
Sabırla beklerim ben...

Kıyıda köşede kalmış güzel bahar şarkılarından...

"Ben Her Bahar Aşık Olurum" - Sezen Aksu

Sezen Aksu’nun 1981 yılında yayımlanan Ağlamak Güzeldir albümünde yer alan bu Selmi Andak bestesi, geç dönemde literatüre girmiş nadir tango örneklerinden. Sezen Aksu, Özdemir Erdoğan’ın sesinden popüler olan “İkinci Bahar”ın da bestecisi. 

"Bahara Özlem" - İlhan İrem

Sanatçının kendi adını taşıyan ilk albümünde yer alan beste. Sözleri yok; adı üstünde bahara duyulan özlemi müzikle anlatıyor.

"Gün Olur" - Zülfü Livaneli

Baharı çok seven Orhan Veli’nin bir şiirinden bestelenmiştir; içinde bahar geçmez ama bahar şarkısı çünkü alıp başını gitmek için en güzel mevsim o! Bir ipucu da peşi sıra gittiğimiz yelkovan kuşları: Baharla gelmiyorlar ama baharda sayıları artıyor. Şubat-Mayıs arası, boğazın üstünü kapladıkları mevsim.

"Bahar Ayini" - Mozaik

Stravinski’nin “Bahar Ayini”ne Mozaik tarafından getirilen yorum. Topluluk, 22- 23 Mayıs 1992 tarihlerinde Rumeli Hisarı Sahnesi’nde verdiği konsere “Bahar Ayini” adını vermiş, bu yorumu ilk kez orada dinleyicilerle paylaşmıştı. O konserde yapılmış kayıt sonradan “Külliyat”ı toplayan albümde gün yüzüne çıktı.

"Mart" - Fenomen

2006 yılında yayımlanan Fenomen albümünden İsmail Soyberk imzalı enstrümantal bir ezgi. Baharın gelişi gibi coşkulu. Bu vesileyle yakın zamanda aramızdan ayrılan Soyberk’i sevgiyle anayım.

"Nisan Yağmuru" - Gönül Yazar

Besbelli kırkikindi yağmurlarından söz eden bir şarkı... Deli dolu, bir anda yaşanmış ve bitmiş aşktan geriye kalan hazin bir hatıra:

"Nisan yağmuru kadar
Kısa süren hayatımız
Durmaz hiç saadet arar
Bir sevgiye canı adar

Sevgi denen şey yalanmış
Daldan dala konan için
Her çiçeğin balı varmış

Aşk sarhoşu olmak için...

Aynı adlı Ferdi Tayfur şarkısıyla karıştırmamak gerek.

"Mayıs" - Mehmet Güreli

2002 yılında yayımlanan Odamda Yolculuk albümünden hüzünlü bir şarkı. “Mayıs” adında. Belli ki bahar sonunda vuku bulmuş bir ayrılığı anlatıyor:

Vazgeçtim, dön lütfen
Bu sözler hep sitem

(...)
Belki bu rüzgârlarla savrulup gitmişim

Belki de gölgelerle yok olup bitmişim...

Doğanın coştuğu ayı hüzünle anan şarkılardan.

"Baharı Beklerim" - Ali Rıza Binboğa

“Baharım Sensin” adıyla da bilinen şarkı, 1978 yılında Eurovision Şarkı Yarışması Türkiye elemelerine katılmış, elenmişti. Binboğa’nın popülaritesi, şarkının dillere düşmesine sebep. “Baharım sensin, ocağım tütsün, güllerim bitsin” dizeleri, o dönem çok söylenmişti.

Ozbi

Bahar şarkıları bitmez

• “Baharın Geldiği” – Hülya
• “Bahar Bahçesi” – Fatih Erkoç
• “Bahçelere Geldi Bahar” – Selçuk Alagöz
• “Bahar” – Candan Erçetin
• “Bahar” – Özlem Tekin
• “Bahar” – mor ve ötesi
• “Bahar” – Düşbaz
• “Bahar Melankolisi” – Hayal Köseoğlu
• “Bahar Geldi” – Siya Siyabend
• “Mevsim Bahar” – Nilüfer Örer
• “Yalancı Bahar” – Aşkın Nur Yengi
• “Başka Bahar” – Işın Karaca
• “Sürsün Bahar” – Can Kazaz
• “Gelmiş Bahar” – Murat Göğebakan
• “Bahar Yağmurları” – Murat Göğebakan
• “Gelmiş Bahar” – Rojda
• “Eski Bahar Şarkısı / Sen Oku” – Mahmut Çınar & Gözde Öney
• “Dargın Bir Bahar” – Zuhal Olcay
• “Adın Bahar Olsun” – Attila Atasoy
• “Bak Yine Bahar Geldi” – Koray Avcı
• “Adın Bahardı” – Soner Arıca
• “Gelmeyen Bahar” – Azer Bülbül
• “Kaçıncı Bahar” – Nazan Öncel
• “Geçti Bahar” – Eylem Aktaş
• “Papatya Baharı” – Yıldız Tilbe
• “Bahar Yanmadan Gel” – OzBi
• “Bir Bahar Aşkısın” – Ayşegül Aldinç

Bahar
İlkbahar
İstanbul
Bahar Şarkıları
Müzik
Murat Meriç
Bülent Ortaçgil
Yeni Türkü
Sezen Aksu
Ahmet Özhan
Yeliz
İlhan İrem
Sayı 005

BENZER

İzmir, Seferihisar merkezli 6,6 şiddetindeki depremin yaralarını sarmaya devam ederken, olay yerinden yüzleri güldüren ve umut veren haberler geliyor. İBB İtfaiyesi’nin de dahil olduğu arama kurtarma ekiplerinin enkazdan çıkardığı minik Elif’in ardından, 91. saatte bir mucize daha gerçekleşti.
Üsküdar’ın bilinen ilk adı "altın şehir" anlamına gelen Hrisopolis’tir. Bu ismi gün batımındaki dillere destan sarı tonlarından mı, Perslerin burada altın depolamasından mı, yoksa bir tutam esrarengiz sarı tüyden mi aldı dersiniz? Soran olursa “Rüya” anlatıyor...
Son senelerde kadın sporcularımız elde ettikleri uluslararası başarılarla hepimizi gururlandırıyor. Bu başarılar Türk spor tarihine altın harflerle kazınırken, bizler kadınların bu sahadaki yüzyıllık mücadelesini maalesef bilmiyor; bu mücadeleye yön veren abide sporcularımızı tanımıyoruz. Oysa varlıkları, fikirleri ve başarılarıyla gelecek kuşakların önünü açan nice sporcu kadın var. Uluslararası ilk kadın binicimiz Melahat Aksel de bu isimlerden biri... İstanbul’a yaptığı eşsiz yatırımlarla bilinen ünlü Süreyya Paşa’nın kızı olan Melahat Aksel’in hayat macerasını Sevecen Tunç kaleme aldı.